Ângela Ferreira 高鼻子 gāo bízi :Mentalklinik AA Bronson Abby Manock Absalon Adam Chapman Adam McEwen Adel Abidin Ad Reinhardt Adriana Cavarero Adrian Kondratowicz Aernout Mik AES+F Ahlam Shibli Ahmet Ögüt Akram ZaatariAlan Kane Alberto Giacometti Alec Soth Aleksander Komarov Aleksandra Mir Alexander-J. Kraut Alexander PonomarevAlexander Taylor Alexander Vaindorf Alexandra Bachzetsis Alexandre Bianchini Alfredo Häberli Alfredo Jaar Alice MünchAllie Bogle Allora & Calzadilla Amanda Levete Ana Linnemann André Avelãs Andrée Korpys & Markus Löffler André MaroseAndreas Fogarasi Andreas Gursky Andreas Hagenbach Andreas Hofer Andreas Schulze Andreas Zybach Andrea Zittel Andrew Mowbray Andrew Schneider Andrey Bartenev Andy Warhol Angela Bulloch Angela Detanico Angela Dwyer Anila Rubiku Anish Kapoor Anna Lindgren Anne-Mie Van Kerckhoven Anri Sala Anselm Kiefer Anselm Reyle Ant HamptonAnthony Auerbach Anthony McCall Antoine Zgraggen Anton Henning Antonio Briceno Anton Stankowski Apichatpong Weerasethakul Ariane Epars Armando Andrade-Tudela Armen Eloyan Armin Linke Arseny Mescheryakov Artists Anonymous Arundhati Roy Astrid Svangren Attila Csörgő Axel Geis Axel Roch Ayse Erkmen Børre Sæthre Baltazar TorresBanks Violette Banksy Barbara Visser Barnett Newman Beatrice Jugert Beat Streuli Beat Zoderer Ben Hagari Benjamin Bergmann Ben White Bernardi Roig Bernd Ribbeck Bernhard Leitner Bernhard Luginbühl Bernhard Martin Bertram VandreikeBethan Huws Beth Campbell Bharti Kher Bill Viola Birol Demir Björn Dahlem Blue Noses Bosse Sudenburg Bradley Castellanos Brian Alfred Brian Bixby Brian Burkhardt Brian Caiazza Brian Conley Brigitte Kowanz Bruce Nauman Bruce Wilhelm C.E.B. Reas Cai Guo Qiang Camilla Low Candida TV Carl Ettensperger Carlos Amorales Carlo Zanni Carol Riot Kane Carsten Höller Carsten Nicolai Cary Leibowitz Cassandra C. Jones Catalina Ossa Caterine Val Ceal FloyerCerith Wyn Evans Chad Oppenheim Charles Lim Yi Yong Charles Sandison Charlie Koolhaas Charlotte von der LanckenChen Zhen Chiara Dynys Chris Borowski Christian Boltanski Christiane Schuberth Christian Jankowski Christian Labonte Christian Philipp Müller Christina McPhee Christina Oiticica Christine Hill Christine Tarkowski Christine WürmellChristoph Büchel Christopher Williams Christopher Wool Christoph Schmidberger Clare Goodwin Claude Lévêque Claudia & Julia Müller Claudia Wieser Claus Föttinger Claus Richter Clayton Dean Smith Clegg & GuttmannCommonwealth Cosima von Bonin Crystel Ceresa Cy Twombly Damien Hirst Damon McCarthy Dan Flavin Dan Graham Danh Vo Daniel Buren Daniel Domig Daniel Glaser Daniel Milewski Daniel Pettrow Daniel Richter Daniel Rozin Daniel Sabranski Daniel von Sturmer Dan Oki Dan Perjovschi Darryl Pottorf Dash Snow David Adjaye David Altmejd David Bestué and Marc Vives David Claerbout Davide Balliano David Ellis David Fried David Hatcher David LaChapelle David Scher David Shrigley David Weinstein Dayanita Singh Dean Baldwin Deborah Grant Diango Hernandez Didier Fiuza Faustino Dinh Q. Lê Do Ho Suh Dominique Gonzalez-Foerster Doug Aitken Douglas Gordon Eddo Stern Edit Oderbolz Ed Rath Ed TempletonEdward Lipski Edward Steichen Eileen Simpson Eleni Christodoulou Elger Esser Elisabetta Benassi Elizabeth Peyton Eliza Naranjo Morse Ellen Gronemeyer Elliott Earls Ellsworth Kelly Eloy Feria Emre Hüner Enoc Perez Enrico David Enrique RiveraErhard Hössle Erica Eyres Eric Duyckaerts Eric Schmalenberger Eric Singer Erik S. Guzman Erik van Lieshout Ernesto NetoErwin Wurm Etoy Ettore Sottsass Eva & Adele Eva Aeppli Evan Collier Eyal Sivan Fabien Giraud Fabrice Gygi Fabrice HyberFabrics Interseason Falke Pisano Farhad Moshiri Feast Federico Donelli Felix Gonzalez-Torres Felix Partz Fergus FeehilyFernando & Humberto Campana Fernando Botero Fernando Sanchez Castillo Fletcher Benton Flo Ortkrass Florian Slotawa Folke Köbberling Frédéric Eyl Françoise Vincent François Morellet Frances Scholz Francis Alys Francis Hunger Frank Nitsche Frank Stella Franz Ackermann Franz Erhard Walter Franz West Friedrich Kunath FrontFuture Systems Günther Förg G.H. Hovagimyan G.R.A.M. Gabriele di Matteo Gabriel Orozco Gary HillGeneral Idea George Bures Miller George Nelson George Osodi Georges Maciunas Gerhard Richter Gianni Moretti Gilbert & George Gino De Dominicis Goran Petercol Gordon Cheung Gordon Matta-Clark Goshka Macuga Graham Harwood Greg Lynn Gregor Hildebrandt Guerra de la Paz Guido van der Werve Guillermo Calzadilla Guillermo Kuitca Gunnar GreenGus Powell Gustav Metzger Guy Sherwin Hagel Halina Jaworski Hannes Hoelzl Hans Christian Schink Hans Holbein the Younger Hans op de Beeck Harold de Bree Harun Farocki HC Berg Heide Hatry Heide Hinrichs Heimo Zobernig Heinz Sandoza Hella Jongerius Henning Bohl Henrik Olesen Henri Matisse Herbert Brandl Hernan Bas Herzog & de MeuronHiroshi Fuji Hiroyuki Matsukage Hrafnkell Birgisson huber.huber Hung Chi Peng Ian Burns Ian Monroe Ibon Aranberri Imi Knoebel Irena Juzova Isaac Julien Isa Genzken Jörgen Svensson Jacob Dahlgren Jacques Donguy Jaime VallaureJames Lee Byars James Rosenquist James Turrell Jan de Cock Jane South Janet Cardiff Jan Kotik Jan Mancuska Jannis KounellisJan Timme Jared Lindsay Clark Jared Pankin Jared Tarbell Jason Douglas Griffin Jasper Johns Jay Osgerby Jeanine WoollardJean Prouvé Jean Tinguely Jeff-Soto Jeff Elrod Jeff Koons Jeff McMillan Jeff Mills Jeff Wall Jen DeNike Jennifer Allora Jennifer Steinkamp Jenny Holzer Jenny Michel & Micha Hoepfe Jeongmoon Choi Jeppe Hein Jeremiah Clancy Jeremy Deller Jeroen Jacobs Jerszy Seymour Jesús Fafael Soto Jim Drain Jimmy Baker Jimmy Robert Jim Wright Joachim Koester Joan Fontcuberta Joe Amrhein Joe Colombo Johannes Grenzfurthner Johan Tahon John Bankston John Bock John Gregorio John McCracken John Stezaker John Waters Jonathan Horowitz Jonathan Lasker Jonathan Meese Jonathan Schipper Jongbum Choi Jon Kessler Jorge Otero Pailos Jorge Pardo Jorge Zontal Jori HulkonnenJorinde Voigt José Damasceno José Luis Guerín Jose-Maria Alcover Joseph Beuys Josephine Meckseper Joshua Callaghan Judith Hopf Jules de Balincourt Julia Chiang Julia Horstmann Julia Lohmann Julia Milner Julian Hönig Julien Rouvroy Jurgen Bey Jurgen Mayer H Jussi Ängeslevä Justin Beal Justin Lieberman Jutta Koether Kai Althoff Kalup Linzy Karim Rashid Karin Hueber Karl Bohrmann Karl Holmqvist Karsten Konrad Katharina Grosse Katharina JahnkeKathrin Haaßengier Katja Sävström Katrin Korfmann Kazuyo Sejima Keep Adding Keith Sonnier Keith Tyson Kendell GeersKenneth Noland Ken Price Kent Henricksen Kerstin Drechsel Klaus Weber Kolkoz Konstantin Grcic Korpys/LöfflerKrzysztof Zielinski Kyle Field Lara Favaretto Larry Bell Lars from Trier Lars Ramberg Latifa Echakhch Laura Ford Laurence Weiner Laurent Ajina Laurent Grasso Laurie Anderson Lawrence Weiner Leander Herzog Leandro Erlich Le CorbusierLee Bul Lee Wells Leone Contini Bonacossi Leslie Deere Leslie Hewitt Lia Liam Gillick Libby Black Li Dafang Lisa Kirk Lisa Tan Lizza May David Loris Cecchini Lorna Simpson Los Torreznos Louise Bourgeois Lovett / Codagnone Luca Trevisani Luc Aubort Luchezar Boyadjiev Luigi Colani Luigi Ontani Luigi Serafini Luis Jacob Lutz/GuggisbergM-City Maaria Wirkkala Maarten Baas Madelon Vriesendorp Magdalena Abakanowicz Magdalena KunzMagdalena von Rudy Mamiko Otsubo Mandla Reuter Manuel Ocampo Manuel Vilariño Marcel Kühne Marcel van Eeden Marc LeeMarc Newson Marcus Coates Marcus Knupp Margret H. Blöndal Maria Jose Arjona Mario Asef Marius Watz Mark BradfordMark Dion Mark Divo Mark Golamco Mark Handforth Mark Harasimovicz Mark Holmes Mark Rothko Mark Thompson Markus Leitsch Markus Oehlen Martí Anson Martha Parsey Martina Gmür Martin Behr Martin Kaltwasser Martin Kippenberger Martino Gamper Martin Stiefel Martin Wöhrl Martin Walde Mary Heilmann Mary Younakof Masao Okabe Matali Crasset Mateo Tannatt Mathieu Mercier Matsuko Yokokoji Matt Bakkom Matteo Gonet Matt FreedmanMatthew Day Jackson Matthew Green Matthew Ritchie Matthias Weischer Matt Leines Matt Mullican Matt Stokes Maurizio Cattelan Maurizio Nannuci Mauro Ceolin Max Lamb Mehi Yang Mel Bochner Meuser Michaela Meise Michael ArcegaMichael Beutler Michael Cline Michael Elmgreen & Ingar Dragset Michael Günzburger Michael Hakimi Michael Kalki Michael Lin Michael Müller Michael Portnoy Michael Snow Michael Stuetz Michal Budny Michel AuderMichele Pred Michel Verjux Mickalene Thomas Micol Assaël Mika Rottenberg Mike + Doug Starn Mike Cloud Mike KelleyMike Meiré Mike Peter Smith Miks Mitrevics Miltos Manetas Minerva Cuevas Miriam Cahn Miroslav Tichy Miroslaw BalkaMladen Dolar Mogens Jacobsen Moises Saman Momus Mona Hatoum Monica Bonvicini Monica Ursina Jäger Monika Sosnowska monochrom Morris Lewis Mrdjan Bajic Muntean / Rosenblum Nadine Robinson Nam June Paik Nancy Spero Naoto Fukasawa Nari Ward Natalie Djurberg Nathalie Djurberg Nathan Carter Natsuyuki Nakanishi Navin June NorlingNedko Solakov Neha Choksi Nick Currie Nick Mangan Nick Waplington Nicole Schmölzer Nico Vascellari Niki de Saint PhalleNikko-Sedgwick Nik Nowak Nikolaus Hirsch Nina Canell Nina Weber Noah MacDonald Noam Gonick Nobuyoshi Araki Nora Naranjo Morse Nora Schultz Norman McLaren Not Vital Olaf Breuning Olaf Nicolai Olafur Eliasson Olaf Val Olga Adelantado Oliver Ross Olivier Mosset Omer Fast Orit Raff Os Gemeos Oskar Schlemmer Palermo Pamela Rosenkranz Paola Pivi Pascale Marthine Tayou Pascal Häusermann Pascal Rousson Patricia Jegher Patrick Meagher Paul Graham Paul McCarthy Paul Pagk Paul Thek Pawel Althamer Peter Doig Peter Fischli / David Weiss Peter Friedl Peter Kreidler Peter Weibel Peter Zumthor Pfelder Pharrell Williams Philippe Parreno Philippe Rahm Piero del Bondio Piero Golia Piero Lissoni Pierre Ardouvin Pierrick Sorin Pieter Hugo Pietro Roccasalva Piratbyrån Plamen Dejanoff Rachel Goodyear Rachel Khedoori Rachel Mason Rafael Lain Rafael Lamata Ragnar Kjartansson Rainer Mang Randall Stoltzfus Random International Raphaele Shirley Raphael Neal Raphael Siboni Rasmus Bjorn Raul Ortega Ayala Ravikumar Kashi Raymond Pettibon Rebecca Horn Rebecca Lennon Reena Spaulings Regine Müller-Waldeck Remy Markowitsch René Burri Renée Green Rianne Makkink Ria Pacquée Ricarda Denzer Ricardo Jacinto Ricardo Valentim Richard Artschwager Richard HadenRichard Hoglund Richard Hutten Richard Long Richard Wright Rirkrit Tiravanija Robert Bechtle Robert Gober Robert Indiana Robert Kusmirowski Roberto Capucci Robert Rauschenberg Rodney Graham Rodney Swanstrom Roee RosenRoman Ondák Roman Signer Ronan & Erwan Bouroullec Ron Arad Roni Horn Ron Kleemann Rose B. SimpsonRoss Lovegrove Roxy Paine Roy Lichtenstein Rubén Ramos Balsa Rui Toscano Rune Olsen Ryan Geiger Ryoji Ikeda Ryue Nishizawa Saadi Yousef Sabina Baumann Sabine Hornig SANAA Sandra Vasquez de la Horra Sarah Morris Sarah Oppenheimer Scott Hug Scott King Scott Lyall Scott Snibbe Sebastian E Sebastian Summa Sencer Vardarman SEOShaheen Merali Shahryar Nashat Shana Lutker Shannon Wright Shara Hughes Shilpa Gupta Shin Azumi Shinique Amie SmithShinique Smith Shirana Shahbazi Sigmar Polke Simona Brinkmann Simon Dybbroe Møller Simone Zaugg Simon Henwood Simon Ingram Sirous Namazi Sislej Xhafa Sofia Lagerkvist son:DA Sophie Calle Soun Hong Stéfane Perraud Stan Douglas Stefan BanzStefan Kürten Stefan Kern Stefan Thater Stella Hamberg Stephan Balkenhol Stephen Prina Stephen Willats Sterling RubySteven Shearer Studer / van den Berg Studio Azzurro Surdashan Shetty Susan Giles Susanna Kraus Swantje Hielscher Sylvie Fleury Sylvie Rodriguez T.J. Wilcox Tabaimo Tacita Dean Takashi Murakami Tal R Tara Donovan Tatiana Trouvé Tatjana Bergius Tatjana Doll Tatjana Gerhard Tatsumi Orimoto Tavares Strachan Terence Koh Teresa Margolles TeufelsgroupThea Djordjadze The Krasnals Theverymany Thomas Campbell Thomas Demand Thomas Flechtner Thomas KapielskiThomas Lehnerer Thomas Schütte Thom Merrick Thorsten Knaub Tim Lewis Timo Kahlen Timothy Hull Timothy Tompkins Tim Spelios Tim Tate Tjorg Douglas Beer Tobias Rehberger Tomas Saraceno Tom Blackwell Tom Burr Tony CraggTony Oursler Toril Goksøyr & Camilla Martens Torsten Krüger Tracey Emin Trenton Doyle Hancock Tsang Kin Wah Tue Greenfort Ueli Etter Ugo Rondinone Ulrich Gebert Ursula Palla Véronique Bacchetta Valentin Carron Valie Export Ves PittsVinca Petersen Vincent & Feria Vincent Geyskens Vincent Tavenne Vincent van Gogh Vito Acconci Vuc Cosic Wael ShawkyWalter Moroder Wardell Milan Werner Bunz Werner Kraus Wilhelm Sasnal Willem Boshoff William Metcalf Willie Doherty Will Ryman Wim Delvoye Wolfgang Laib Xavier Noiret Thomé Yasemin Baydar Ying Gao Yona Friedman Yoon Lee Yoshitomo Nara Yuji Takeoka Yves Klein Zachary Clement Zaha Hadid Zbigniew Rogalski Zdenek Sykora Zhang HuanZiga Kariz Zilla Leutenegger Zilvinas Kempinas Zoe Leonard

TAHRAN’daki sokak çatışmalarının büyük bölümü, “Besic-i Mustazafin” (Ezilenlerin Seferberliği) denen gönüllü İslamcı milislerle, gözünü karartmış binlerce reformcu genç arasında cereyan ediyor. Çoğu işsiz, 1-2 milyon Besici milis bulunuyor. Besiciler, Devrim Muhafızları’na bağlı olsalar da, çoğu kez başıbozuk birlikler olarak hareket ediyorlar. İran ordusunun aksine bu paramiliter gücün hemen hemen tamamı Ahmedinejad yanlısı. Sivil kıyafet ve kamuflaj karışımı giysileri var. Motosikletle geziyorlar, silahları ise kalaşnikof, sopa, bisiklet zinciri ve ustura.

Since 1895, the Venice Biennale, a contemporary art exhibition, has been held in Venice, Italy every two years (with a few breaks). This year Venice is hosting the 53rd Biennale, which includes an international art exhibition, an architecture exhibition and festivals of contemporary music, dance, and theater - as well as the Venice Film Festival. The 53rd International Art Exhibition titled “Making Worlds”, opened to the public on June 7, and will remain open until November 22, 2009. Collected here are a few images from the recent vernissage (opening) of the art exhibition and of Venice itself.

Italian artist Michelangelo Pistoletto breaks mirrors during a performance for the creation of his “Twentytwo less two” installation on the second day of vernissage of the 53rd Biennale International Art Exhibition in Venice, Italy, Friday, June 5, 2009. (AP Photo/Alberto Pellaschiar)

2

An aerial view of the Punta della Dogana in Venice on June 02, 2009. French businessman and art collector Francois Pinault will inaugurate a contemporary art exhibition space in the late-17th-century Punta della Dogana, the pointy spit of land at the tip of Dorsoduro that once served as the gateway to the port of Venice. (ALBERTO PIZZOLI/AFP/Getty Images)

3

Journalists take pictures of “The Boy with the frog” by US artist Charles ray in front of the Punta della Dogana in Venice during the opening of Francois Pinault’s new museum on June 3, 2009. (ALBERTO PIZZOLI/AFP/Getty Images) #

4

Two gondolas sail in front of the Punta della Dogana in Venice on June 2, 2009. (ALBERTO PIZZOLI/AFP/Getty Images) #

5

Members of traditional Maori group “Waka Huia” perform in Piazza San Marco, as part of the opening of the New Zealand pavilion at the Venice Biennale June 3, 2009. (REUTERS/Tony Gentile) #

6

Guards walk by US artist Richard Price’s work “untitled 2007″ on show during the opening of the Punta della Dogana in Venice on June 3, 2009. (ALBERTO PIZZOLI/AFP/Getty Images) #

7

A woman stands near German artist Thomas Schutte’s “Efficiency Men 2005″ on show during the opening of the Punta della Dogana in Venice on June 3, 2009. (ALBERTO PIZZOLI/AFP/Getty Images) #

8

A detail of “A football match of June 14th, 2002″ by Chinses artist Huang Yong Ping is pictured during the opening of the Punta della Dogana in Venice on June 3, 2009. (ALBERTO PIZZOLI/AFP/Getty Images) #

9

An installation of the Chilean artist Ivan Navarro titled “Death row” is displayed Venice on June 3, 2009 at the Venice Art Biennale. (ALBERTO PIZZOLI/AFP/Getty Images) #

10

A visitor passes in front of an installation at the Hungarian pavilion during the vernissage of the 53rd Biennale International Art Exhibition in Venice June 3, 2009. (REUTERS/Tony Gentile) 12parting #

11

A visitor views paintings of gorillas entitled “La Solitude Organisative” (left) and “Flecha Rota” (right) by Spanish artist Miquel Barcelo at the Spanish pavilion during the vernissage of the 53rd Biennale Internazional Art Exhibition in Venice June 5, 2009. (REUTERS/Alessandro Bianchi) #

12

Visitors look at installations by US artist Bruce Nauman on June 4, 2009 at the US pavilion of the Venice Art Biennale. (ALBERTO PIZZOLI/AFP/Getty Images) #

13

Italian artist Maurizio Cattelan’s work “untitled 2007″ (left, on wall), British artist Rachel Whiteread’s work “One Hundred Spaces 1995″ (center), and “untitled 2007″ (right) by US artist Richard Price, displayed during the opening of the Punta della Dogana in Venice on June 3, 2009. (ALBERTO PIZZOLI/AFP/Getty Images) #

14

Visitors walk under an installation by Mexican artist Hector Zamora during the Venice Art Biennale on June 4, 2009 at the Arsenale. (ALBERTO PIZZOLI/AFP/Getty Images) #

15

Israeli artist Shlomo, is seen in his floating installation on the second day of vernissage of the 53rd Biennale International Art Exhibition in Venice, Italy, Friday, June 5, 2009. In the background is the island of San Giorgio in the Venice lagoon. (AP Photo/Alberto Pellaschiar) #

16

Russian artist Andrei Molodkin poses next to his version of the statue of Nike of Samothrace, filled with oil, part of an installation where two similar sculptures, one filled with oil and the other with blood, pumped in by a motor, are projected live on a wall and transformed into a third sculpture, during the vernissage of the 53rd Biennale International Art Exhibition in Venice, Italy, June 4, 2009. (AP Photo/Alberto Pellaschiar) #

17

Visitors view an installation by Argentine artist Tomas Saraceno entitled “Galaxies Forming along Filaments, Like Droplets along the Strands of a Spider’s Web” at the Palazzo delle Esposizioni at the Giardini during the vernissage of the 53rd Biennale Internazional Art Exhibition in Venice June 5, 2009. (REUTERS/Alessandro Bianchi) 07venice 14venice #

18

A view of the installation “Composizione non finita - infinita” by Giampaolo Bertozzi and Stefano Dal Monte at the Italian pavilion during the vernissage of the 53rd Biennale International Art Exhibition in Venice, Italy, Thursday, June 4, 2009. (AP Photo/Alberto Pellaschiar) #

19

A visitor looks at a work by US artist Mike Kelley “Kandors full set 2005-2009″ on show during the opening of the Punta della Dogana in Venice on June 3, 2009. (ALBERTO PIZZOLI/AFP/Getty Images) #

20

A woman views a mixed media installation, “Rain theorem”, by Russian artist Alexei Kallima on show on June 4, 2009 at the Russian pavilion of the Art Biennale in Venice. (ALBERTO PIZZOLI/AFP/Getty Images) #

21

Artist Yoko Ono performs during her installation entitled “Anton’s Memory” at the Arsenale during the vernissage of the 53rd Biennale Internazional Art Exhibition in Venice June 6, 2009. Contemporary artist Yoko Ono and U.S. artist John Baldessari will be honored at the 2009 Venice Biennale with a Golden Lion Award for Lifetime Achievement. (REUTERS/Alessandro Bianchi) #

22

Visitors walk inside “Private Garden” by Giacomo Costa at the Italian pavilion during the Art Biennale in Venice, Italy, Thursday, June 4, 2009. (AP Photo/Alberto Pellaschiar) #

23

A visitor looks up at Anatoly Shuravlev’s “Black Holes” at the Russian pavilion during the vernissage of the Venetioan Art Biennale on Thursday June 4, 2009. (AP Photo/Alberto Pellaschiar) #

24

A view of “Guests”, an installation by Krzysztof Wodiczko at Poland’s pavilion during the vernissage of the Biennale International Art Exhibition in Venice on June 4, 2009, (REUTERS/Tony Gentile) 07venice 14venice #

25

As part of the Danish and Nordic Pavilions’ exhibition by Elmgreen & Dragset as curators/artists, a “body” floats in a pool outside a home which is being “sold” at the Biennale of Venice on Thursday, June 4, 2009. (Todd Heisler/The New York Times) #

26

A visitor views an installation by Chinese artist Huang Yong Ping entitled “Buddha’s Hands ” at the Arsenale during the vernissage of Venice’s 53rd Biennale Art Exhibition on June 5, 2009. (REUTERS/Alessandro Bianchi) #

27

An aerial view of the Piazza San Marco in Venice on June 02, 2009. (ALBERTO PIZZOLI/AFP/Getty Images) #

28

An night view of Piazza San Marco, provided by Global-Newsroom, showing where Billy the Artist is performing at the CreART by Swatch event on June 30, 2009 in Venice, Italy. (Daniel Grund/Global-Newsroom via Getty Images) #

29

Buildings in Piazza San Marco are illuminated at the CreART by Swatch event, June 30, 2009 in Venice, Italy. (Daniel Grund/Global-Newsroom via Getty Images) #

Venedik Bienali’nde İtalyan pavyonunda Bertozzi e Casoni’nin işi ilgi çekiyor.

FOTOĞRAF: AFP

Geçen yazımda, Türkiye’de çağdaş/güncel sanatla ilgili resmi kültür politikasını irdeleyen ve bütün sanat alanlarını ilgilendiren birçok yapısal soru sormuştum. Şimdi, Venedik’teyim, 53. Bienal’de Orta Asya Pavyonu’nu hazırlarken İtalya örneğiyle kaldığım yerden sürdürmek istiyorum, irdelemeyi…

İtalya devlet ve yerel yönetim kültür politikalarının, ve kamuoyunun tartışmasız odaklandığı geleneksel sanatlar, antik ve klasik müze ağı açısından Türkiye ile benzerlikler gösterir; müzelerin yeterince güncelleşmemiş olması açısından da, en önemli etkinliğin bienal olması açısından da… Ya da, İtalyanların da hep söylediği gibi, devletin çağdaş/güncel kültüre uzaklığı açısından da…

İtalya’nın vergi sistemi koleksiyoncuları ve yabancı yatırımcıları zorluyor; çağdaş sanat piyasası güçlü değil; sanatçıların yapıtları AB’nin büyük sanat merkezlerinde yeterince temsil edilmiyor ve büyük sanat piyasasında tanıtımları zayıf… Ne ki, İtalya çağdaş sanatının ana kaynağını kurumsal yapılar değil, sanatçılar ve sanat uzmanları oluşturuyor. Arte Povera’cılar, Transavanguardia’cılar 70’lerden günümüze etkilerini koruyor. Michelangelo Pistoletto Lovedifference adlı bir vakıf kurdu ve çeşitli kurumlar ve sanatçı gruplarıyla ortak kamusal alan projeleri yapıyor ve genş kitlenin çağdaş sanatla karşılaşmasını sağlıyor; şimdilerde Akdeniz Kültür Palamentosu adlı bir projeye başladı. Türkiye bu projeye katılacak. Germano Celant, Achile Bonito Oliva, Bruno Cora son 40 yılın sanat kıstaslarını belirlediler; bu etkileri sürüyor. Torino müzesi küratörü Carolyn Christov Bakargiev, 2008’de 180 sanatçılı Sydney Bienali’ni yaptı, 2012’de de Documenta Kassel’i yapacak…

Bireysel başarılar açısından durum böyle, ama kurumlar açısından İtalya’nın AB ölçeğinde çağdaş sanat alanında çok iyi bir örnek olduğu söylenemez. Almanya, Avusturya, İsviçre gibi komşularıyla rekabet edebilmesi için yapılanmasını hızlandırmak zorunda olduğunun bilincinde 1990’ların başından bu yana. Ülke çapında bir çağdaş/güncel sanat ağının kurulabilmesi için yerel yönetimlerin özel sektörle yaptığı akılcı işbirlikleri iyi sonuçlar verdi. Çağdaş sanatın önemli bir ekonomik olgu olduğu ancak anlaşılıyor ve büyük yatırımlar gerçekleşiyor: Bologna’da Mambo, Milano’da Hangar Bicocca (dev yerleştirmeler için bir hangar), Turin’de 90’lı yıllarda kurulan ve içinde 300 parçalık değerli bir koleksiyon olan Castello di Rivoli (yılda 100 bin kişi ziyaret ediyor), Venedik’te François Pinault’un koleksiyonuna verilen Palazzo Grassi, Pinault şimdilerde gümrük binalarını da çağdaş sanat müzesine dönüştürüyor (Punta della Dogana), Prada Vakfı da Milano’nun güneyinde bir sergi binasını Rem Koolhaas’a yaptırıyor, Prato’da Luigi Pecci Çağdaş Sanat Müzesi (ilk örnek)… Roma’da Zaha Hadid’in mimarisini yaptığı MAXXI’nin inşaatı sürüyor. Napoli’de de yeni kurulan çağdaş sanat müzesi MADRE ve Regio Emilia bölgesinde Maramotti ailesinin koleksiyonunu içeren bir müze var. Gagosian da Roma’da büyük bir galeri açtı; sanat piyasası zayıf olmasına karşın…

Bunların yapısına bakıldığında, hepsinin arkasında güçlü aileler, vakıflar ve mesenler var; yani ortaçağdan günümüze süren gelenek… Bu özel girişimcilerin kurumları nasıl işletiliyor? Türkiye’deki örneklere pek benzemiyor, doğrusu! Yönetim kurullarında işin sahipleriyle birlikte uluslararası çağdaş sanat iletişim ağının tanınmış uzmanları oturuyor; burada, işin sahiplerinin değil, uluslararası uzmanların temsil ettikleri kıstaslar geçerli oluyor. Yönetim kurulu merkezin işletmecisini ve küratörünü üç-beş yıllık anlaşma ile seçiyor; ikisi de kendi ekibini kuruyor. Bu ekiplerde çeşitli AB ülkelerinden uzmanlar yer alıyor; kimse, “Merkezimizi neden yabancı uzman yönetiyor” demiyor.

AB kültür sanayi ölçeğinde sorunları olan İtalya ile karşılaştırıldığında bile Türkiye’nin kültür sanayinin ne durumda olduğu konusunda gerçekçi olmak gerekiyor: Sistemin ve gündemin gerisindeyiz… AB ülkelerinde düzenlene gelen Türk haftalarıyla bu iş artık yürüyemeyeceği çok açık; bu işlere harcanan para boşa gidiyor!

Güçlü kültür politikaları ve sistemleri olan Batı ve Kuzey AB ülkelerini bir kenara koyduk, İspanya ve İtalya gibi büyük Akdeniz ülkesi olan Türkiye’nin, en azından bu ülkelerdeki kültür sanayi düzeyine gelmesi için  programımız var mı?

Kültür ve Dışişleri bakanlıklarının bu ülkelerdeki temsilciliklerinde Türkiye’yi bu düzeye getirmek için kültür/sanat işbirlikleri sağlayacak uzman çalışıyor mu?

2000’lerin başından günümüze birçok üniversite, gerçekleri gören öğretim üyelerinin çabalarıyla sanat yönetimi, kültür yönetimi gibi bölümler ve programlar açtı. 10 yıldır bu eğitimi alan ve Türkiye’nin kültür sanayinin uzmanlaşmasını sağlayacak gençler var. Doktoralarını bile yapan bu gençlerin çoğunun İstanbul’da iş bulamayıp AB ve ABD’de iş aradıklarını biliyoruz. Bu gençlerin bu yurtdışı temsilciliklerde istihdam edilmesi konusunda ne düşünülüyor?

AB’ye girme sürecinde kültür piyasasının bir sektör oluşturması gibi bir gerçekle karşı karşıyadır Türkiye… İş, iş güvencesi, vergi yasaları, telifler, desteklemeler, proje havuzları ve ‘güzel sanatlar’ galerilerinden vazgeçip, yeni sistem çağdaş sanat merkezlerinin kurulması açısından köklü bir değişime gereksinim var. Bunların AB uyum yasalarına göre değiştirilmesi ve güncelleştirilmesi gerekiyor. Bu çalışmayı yapan bir uzman birim var mı, bakanlıklarda?

Söz konusu Akdeniz ülkelerinde çok önemli büyük etkinlikler, fuarlar ve festivaller yapılıyor; Türkiye’deki yaratıcı insanların bu etkinliklere katılma olanağı nedir? Bu sorunun yanıtını biliyoruz: Yok gibi! Üstelik de bu olanak, işin uzmanı olmayan bürokratların, diplomatların ve geri kalmış resmi kültür politikasına hizmet eden kurumların tekelinde… Bu yaratıcı insanların önünü açmak için Kültür ve Dışişleri Bakanlıkları bir çalışma yapıyor mu? Ya da yapmayı düşünüyor mu?

Kültür ve Dışişleri Bakanlıkları, şu anda yurtdışında, kendi olanaklarıyla buldukları uluslararası burslarla, desteklerle yaşayan ve çalışan yaratıcı gençler için herhangi bir destekleme fonu yaratmayı düşünüyor mu? Bu gençlerin içine girebildikleri mesleki iletişim ağının ve kültür piyasası olanaklarının Türkiye’de de temellenmesi için bir girişim var mı?

Geçen ay Orhan Pamuk, Venediklilere iki buçuk saatlik  edebiyat ziyafeti verdi; Türkiye Pavyonu Arsenale’de kurulan prefabrik sanat mekanı ve Banu Cennetoğlu ve Ahmet Öğüt’ün ideolojik referansları güçlü işleri dikkati çekiyor.

Bireyler ve özel girişimler, devlet politikalarının önüne geçmeli; ancak onların yarattığı kültür birikimi ve  üretiminin devlet kaynaklarından beslenmesi de bir hak olarak benimsenmeli.

BERAL MADRA

Yavuz Tanyeli “Bir çalkalanma derdim var benim, koyular açıklar, büyük lekelerle küçük lekeler arasında… Deseni kâğıdın üzerine çizerken bile swing yapıyorum. Cazdaki o ritim duygusunun en tatlı halidir swing” diyor. Fotoğraf: Muhsin Akgün

Yavuz Tanyeli, hayatı boyunca akademik bağımlılıklardan ve aynı zamanda kentten uzak, 25 yıldır yağlıboya yapıyor. 25 yılın sonunda artık yağlıboyayla kavgasında usta bir dövüşçü olduğu kesin. Yavuz Tanyeli, Galeri 44a’da son sergisini gezen bir izleyiciye şöyle diyordu: “Bu resimlerin sesi olsa, bütün Nişantaşı dans ederdi.” Aslında bu resimlerin sesi var. Bu sese kulak verirsek arabeskten caza, rock’n roll’dan nihavent makamına geçtiğini duymak mümkün. Verdikleri enerjiyle sabaha kadar Doğu’yla Batı arasında sallanmak da.

‘Anlata anlata bazı kavramları, sıkıldım’ diyorsun sergi yazında. Bir sanatçı olarak bu kadar mı anlaşılmadığını düşünüyorsun?

Aslında yine şanslıyım, azıcık duyuldum, diyebilirim. Benim farklı bir durumum var . Ben bir çeşit belgeselciyim. Hem estetik hem sosyal ve politik açıdan,birde insanların psikolojisi ile oldukça ilgiliyim.Bu güne kadar gördüğüm örnekler klasmanlar halinde birbirine benziyor,sadece karakterler farklı,tredler takip ediliyor,çok hızla yayılıyor,bireysel değil,toplumun bütünü çalkalanıyor.Benim belgeselciliğim,1968′le başlamıştır,bugüne kadarda devam etti,bunun bütününü görmek lazım yoksa her resim bağımsız bir,sanatçı işine (kaprisine) döner.sonrada bu piyasa koşullarında metalaşır.Yani,yapılışının tam zıttı bir konumda durur.Bu yüzden sanatçıların,retrospektifleri çok önemli,bütünü görmek manasında.Aaa birde o nihavent değildir,telkin dışı mistisim demek daha doğru..

12 Eylül gibi bir darbe yaşanmasaydı, daha farklı belki daha bireysel bir adam olurdum, diyebilir misin? 12 Eylül’le sen ve senin kuşağın yeterince hesaplaştı mı?

Az sayıda sanatçının yaptığını düşünüyorum. Bir kısmı yapmaya çalıştı sonra erken bıraktı. Daha çok Şenol eleştirel(allegorik) ve ben politik davrandık,fakat İbrahim Çiftçioğlu devrimci,Sabahattin Tuncer Marksist  sanatçılardır, ve idealist,akademidede çok sayıda sanatçı 12 Eylülle hesaplaştı,kimsenin hakkını yememek lazım,politik olmakla devrimci olmak farklı şeylerdir biliyorsun,bütününün dökümünün yapılması gerekir,nerde,kim,nasıl, 90′lardaki ivme gökten düşmedi ya.12 Eylül sırasında ben tam 30 yaşındaydım. 1968 yılında ise 18 yaşındaydım. Beatles’ın ilk plağı çıktığı zaman elimdeki Tom  Jones plaklarını satıp Beatles’ın plağını aldım ve derhal 1968’e kitlendim; ya devrimci olacaktım ya da hipi. Henüz lisede olduğum için hemen hipi oldum.O zaman Kızıl Dany gençti,Deniz Gezmiş yaşıyordu Led Zeppelin kıyameti koparıyor,Jimi Hendrix Şakıyordu,James Bond küresel takılıyor,Sartre yaşıyordu,Francis Bacon boyuyordu.DEV-LİS o zaman yoktu.Bir inanç ve umut meselesi vardı o işin içinde,temiz bir idealizm.Ve de hakikaten öyle takıldım,kendini bulmak için herşeyi yapabilecek bir genç gibi. Komünlerde yaşadım,bulaşıkçılık yaptım,inşaatlarda yattım,eve çıplak ayakla döndüm,dünyaya hayranlıkla baktım,hayatı sevmem ve yorumlamam gerektiğini anladım.Kadere bak şimdide birilerini katran döküp tüye bulamak zorunda kalıyorum,ama bu benim suçum değil.

Benim şansım Ankara’da olmamdı. Deniz Gezmiş, ODTÜ’de Komer’in arabasını yaktığı zaman ve birileri aracın plakasını hatıra olarak saklarken ben ODTÜ de kalıyordum. Hem spor hem hipilik hem politika,bir şekilde harmanlandı bunlar. Üniversiteye İstanbul’a gelince sol gruplarla arkadaş olacaktım. 1970’ler boyunca dünya kadar arkadaşım öldürüldü, kaç tane cenazeye gittik?Muzaffer Özdemirle 1977 ye kadar 1 Mayısların filmini çektik,boykotları,işgalleri filme aldık,77de ise canımızı zor rüldükurtardık.Resimdeki bireysellik meselesi Orhan Peker’in öğrencisi olduğum için köklü oldu benim için.Yves Klein mavisini küçük yaşta gördüm.Kokoshka’yı tanıdım,cebimde Tapies,Soutine,Rembradt kitaplarıyla dolaştım,hapisteki arkadaşlarımın çektirdikleri fotoğrafları,kurşun kalemle büyüttüm sonra dünyaya dünya dışından bakmayı denedim,sonuçlarını şimdi alıyorum biraz biraz,ve başımıza gökten bir bomba düştü,ve yukardan aşağıya kancalar inmeye başladı,örümcek ağı gibi yaklaşanı yakaladı.12 Eylül’ün bir tarafı herkesin birbirini sorguladığı bir dönemdir,bu gerekiyordu,keşke toplum kendi akışına bırakılsaydı.Şimdide herkes kendini sorguluyor,ama faşizmi sorgulamak pek kalmadı,belkide faşizmin,kapitalizmin olmazsa olmazı olduğunu anladı toplumumuz vede kaybedecek bir sürü ıvır zıvır şeyleri var artık. 12 eylül duman etti ortalığı tabii, parçaladı hepimizi, ruhlarımızı, bedenlerimizi,ama o kaybetti,ben hala resim yapıyorum,onlarla ise koca toplum dalga geçiyor,katran ve tüye buluyoruz emekli generalleri.

Hâlâ direniyorum diyorsan, en çok neye direniyorsun?

Bu serginin adı ‘Katran ve Tüy’. Red Kit’de çizmişlerdir; kumarda hile yapanlara ceza olarak katrana buluyorlar sonra da tüye. En büyük hakaret… Ben de bu sergimde silindir bir şapkayı katran ve tüye buladım. Silindir şapkanın ne anlam taşıdığı bellidir.Zarlar hileli.Eskiden karşılıklı politik atışlar olurdu. Onlar bir atış yaparlardı, sen bir atış. Şimdi böyle bir politik atış gelmiyor karşıdan, ekonomik atış geliyor. Seni sıkıştıran düşmanın kim tam bilemiyorsun.Bu ülke hep ikiye bölünüyor. Son olarak laikler ve İslamcılar ve Kürtler ve Türkler ve Dönmeler ve ve diye bölündü. Sanatçıyız evet politik fikirlerimiz var ama esasında resmin içinden geçirerek verebilirim size bunları vermem gerekir,vermeliyiz.Birçok arkadaş ne yapacağını şaşırmış durumda.

Genç arkadaşları mı kastediyorsun?

Genç arkadaşlar biraz şaşkınlar.Bir müzisyen, Can’ın arkadaşı, dedim ki, ‘Herkes anında yapmak istiyor, öyle sabırsız’. ‘Abi’ dedi, ‘Bu erken boşalma gibi bir şey.’ Genç, evet seri ve hızlı olmak ister ama erken boşaldığın zaman da karşı tarafı yeterince tatmin etmemiş oluyorsun. İstanbul’a geldiğimde sergilere gidiyorum, bakıyorum sanatçıların önemli bir bölümü yağlıboya yapmayı bilmiyor, teknik bilmiyor.Tabii her kuşak kendi ifade biçimini bulur,fakat iş multi-medya’ya doğru gidiyor,bende izliyorum,ilgiyle,ve yalnızlık duygusuyla..

Şart mıdır?

Şart değildir ama bilse çok iyi olur. Resimden konuşuyorsak. Simyası, kimyası vardır yağlıboyanın, akrilik sürdüğün gibi kalır, ölüdür. Yağlıboya bambaşka bir maceradır.Enerji içerir,eğer açığa çıkarabilirsen,yol alabilirsin,birlikte,güvenilir maceraperest bir arkadaş gibi.

90’ların başındaki ‘değmesin yağlıboya’ sergilerini anımsıyorum. Nedir seni bu kadar yağlıboya bağımlısı kılan?

Yağlıboya bana göre canlı bir malzeme. İnsanın yaptığı etkiye, tepki verir, karşılık verir, sanatçı kendini yalnız hissetmez.  İkiniz karşılıklı atışır durursunuz. Sana kolay kolay izin vermez. Onunla uğraşman lazım. Sana bu uğraş, bu mücadele bir sürü şey öğretir. İtişirsin, dövüşürsün. Ne zaman iki taraf yorulur, resim bitti denir ama aslında bitmemiştir,belkide yeni başlıyordur.Bu toleransı ancak,tekniğe sahipsen yaşıyabilirsin ve modern olabilirsin,yapamazsanda post-modern,geleceğe dönüş gibi birşey.Yani modern,post-modernden daha modern olmuş oluyor.

Boyanın hafızası var, yağlıboyanın büyük bir hafızası, tarihi var… Bizim modern resmimizde bunun altında epey ezilmişlik vardır. Ama bununla baş edenler de var. Senin de kendini yakın hissettiğin kimler var bunlar arasında?

Moderni dışardan gördüğümüz için işi kavrayan ressamlar bir çeşit ‘karşı modern’boyadılar.Cihat Burak deriz, Orhan Peker deriz. Yağlıboyanın özel konumu nedeniyle yaptıkları işler, farklıdır, kendilerine aittir. Bizim ülkenin modern resim tarihi 100 senedir. O yüzden yağlıboyanın itiş kakış meselesine girmek o kadar da kolay olmamıştır sanatçı için. Cihat Burak akademik değildir. Ben de hiç akademik değilim çünkü akademi hocası olmayan bir ustam vardı, Orhan Peker. Resimde buluş önemli şeydir ama sadece fikirle işin içinden çıkılmaz. İstanbul’da on tane sanatçı tarafından sergi açılıyorsa, konuları hep kentle ilgili. Kentle alakalı kavramlar üzerine… Kentsel dönüşüm, Sulukule meselesi gibi. Kent sanatçıları biçimlendiriyor bu doğru. Ben o yüzden bütün ömrümce burada çalışmak istemedim,bir köyde yaşıyorum,çünkü kentin içinde,sürekli kentin biçimlendirdiği bir kent sanatçısı olmak istemedim.kentte ufuk hattını göremiyorsun,ayık kalmak için içmek zorundasın gibi,özgürlük duygusu sınırlanmış,aşırı dozda müdahele var,insan kendini duyamıyor,bir tek bu yoğunluktan çok insan tanıyorsun,karar vermen hızlanıyor.Ne büyük gayret..

Kent üzerine çalışan bir ressamın aslında ithal bir tavırla bunu yapıyor olduğunu mu iddia ediyorsun?

Sanki,bu ithal bir davranış,aynı zamanda bir paradoks,kent için çok fikir üretiliyor,yaşamlar veriliyor,fakat kent olanca ağırlığıyla mutasyona uğruyor, Diğer bir sürü ithal tavırlar gibi.kentteki mühendisler kavşaklar üst geçitler,mimarlar gökdelenler tasarlarken heykelciler kent tarihi ile bağlantılı anıtlar,ressamlar istanbul resimleri yapıyor,fakat kent doymuyor,kent üzerine çalışmak bu ithal edilen tavırlardan sadece bir tanesi. Bizim kendimizi tanımaya çalışmamız gerekmezmi? Kent üzerine çalış tamam ama kendine özgü çalışabilir misin bu önemli. Cihat Burak da kent üzerine çalışmış…boğazdaki gergedanları,balinaları düşün.Ömer’in denizaltılarını düşün,hem kentli hem dünyalı,hemde uzaylı,veya benim yecüc-mecüc tablolarını,orasıda İstanbul..

Peki senin hâlâ ‘ekspresyonist’ olmanı, Batı’ya ait bir tavrı benimsemeni konuşursak… Mesela Alman ekspresyonist Emil Nolde’nin bir resmiyle senin bir resmini yan yana koyduğumuzda seni ayırt etmek gerçekten güç.

Benim eğitimim yağlıboya nedeniyle böyle,düşündürtebilir,hissettirebilir.Teknik olarak ekspresyonist ‘gibi’ olabilirim ama benimki esrik yeni ekspresyonizm diyebiliriz bir isim vereceksek.İçerik olarakda Alman ekspresyonizmine benzemiyor resmim,daha çok Akdeniz ekspersonizmi,enerji yüklü.Bir sürü yollardan geçtim,politikim,belgeselciyim,

hicivciyim,izlenimciyim,soyutcuyum,öykücüyüm,arabeskim ,uyarıcıyım,tempocuyum,buracıyım.Göçe göçe,yapa yapa gidiyorum,önce psikodelik,sonra bir süre Siyahkalem .Mezopotamya’dan geçtim.Hititlere hayranım,Persleri severim,Afrika ile duygudaşım,Hint enerjisine bayılırım,baharat kokusu başımı döndürür.Lekem doğuludur,Anti-Grek’im,ve takıntlı önermelere karnım tok.Resmimde kültürel göç söz konusudur. Aklımın yattığı yerlerde dolaşıyorum aslında,yada bir çeşit çağrıya kulak veriyorum.Spiritüel,dışavurum,acemi bir tasavvufcu gibi diyebiliriz,estafurullah..

Şu anda realizmin yükselişine tanık oluyoruz değil mi? Figür resim mi, soyut resim mi kavgalarından sonra. Taner Ceylan’ın başarısının etkisi olduğunu düşünüyorum bu yükselişte.

İstanbul için geçerli.Yeter ki şematik olmasın. Yeter ki sanatçılar tarafından yaşanarak yapılmış olsun.Yeterki bunun bir geçmişi ve şimdisi olduğu untulmasın. Taner Ceylan’ı başarılı buluyorum ve seviyorum da… O sanatçı olmanın sabrını ve sanata nasıl vakit harcanması gerektiğini bilen bir sanatçı. Biraz aceleci olsaydı yaptığı işler böyle olmazdı.

Birkaç hata buluyorum. Son boksör portresinde . Öte taraftaki gözde, fotografik,dolayısıyla kuramsal,mekanik perspektif var.ve yanakta çöküntü var O resmi gerçekten bakarak yapsaydı o hatalar olmazdı,ve Ama  şunu kesinlikle söylüyorum, on sene sonra Taner’in resimleri ”çok güzel olacak”,eğer yeterince ayık kalabilirse,ve illüstrasyondan kurtulabilirse.

Onunla son söyleşimizde çok ilginç bir şey söyledi: ‘O kadar büyütüyorum ki fotografik imgeyi sonuçta ben figür resmi yapmıyorum aslında yüzey resmi yapıyor oluyorum…’ Yanılsama resmi yapmıyor aslında Taner Ceylan, gerçeklikten alıp o an’ı gerçekliğe teslim etmiyor aslında resmin gerçekliğine teslim ediyor.

Doğru söylüyor.Sınırlar içinde olmasına karar verilmiş bir yüzey resmi yapıyor. Ben de yüzey resmi yapıyorum. Ama davranışımız farklı. Ben kıpırtıyı, swing’i seviyorum renklerin temasını, Onlarsız olmaz. Cazdaki o ritim duygusunun en tatlı, güzel, oturmuş halidir,swing(salınım) olmayan müzik sıkıverir insanı. Bir çalkalanma derdim var benim, koyular açıklar,uzak ve yakın arasında arasında… Büyük lekelerle küçük lekeler arasında… Deseni kağıdın üzerine çizerken bile swing yapıyorum, sonuçta doğuyla batı arasında bir salınım oluyor bu.Canlılık,kaçabilme imkanı,resmin içinde havanın gezmesi,birazda ses ve koku gelebilmesi..

Figüre yüklediğin anlamı da konuşalım. Chuck Close’un bir sözü var, ‘Hümanizma öldü, dolayısıyla figür resminden söz edemeyiz’ diyor. Ne diyorsun?

Kuramsal olarak doğru. Ama sadece söz,insani hümanizma öldü demek istiyor,fakat digital hümanizma başladı,matrix,şimdi belkide en çok figüre ihtiyaç duyulan dönem,yani idealizme. Sanat tarihi bir ana arterdir; Mısır’dan, Yunanistan,İtalya,İspanya,Fransa,Almanya,Amerika ve günümüze postmoderne gelmiştir. Ama ben bu arterden gitmiyorum, yan yollara sapıyorum,araziden gidiyorum,aynaya bakmayı seviyorum,kendimi sınamayı seviyorum.Ömer Uluç’un viraj alma lafı budur. Ömer’i gördüğünde ‘Yavuz viraj alıyormuş’ de, çok sevinir. Viraj,hayal ve aralıklar… Ömer Uluç,erkenden virajı aldığı için o güzel şeyi yapabildi.

Aldığın son viraja gelelim… Fark eden oldu mu?

Eh işte,zaten burası bir virajlar bölgesi,önemli olan düşmemek,sürekli sardırmak,biraz daha sükunet,ve kararlılık belki de yaşla ilgili bir şey olabilir bu.Şunu biliyorum ki artık eskiz yapmıyorum,dalışlar yapıyorum… Binbir çağrışımla… Yerde çalışıyorum,nalbur fırçası kullanıyorum,kalın. Resmin etrafında dönerek boyuyorum.Elimi serbest bıraktım,o yapıyor ben izliyorum.Dikkat tehlikeli virajlar..

AYŞEGÜL SÖNMEZ